بررسی و تبیین فرایند و مکانیزم اثرگذاری دعا بر آرامش روان انسان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم قرآن و حدیث، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.

2 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

چکیده

هدف: اینکه فرایند اثرگذاری «دعا» بر بهداشت و آرامش روان چگونه است و چه فعل وانفعالی رخ می­دهد که نتیجه و برون­داد آن آرامش روان است؟! جای آن در تحقیقات موجود خالی بود لذا این تحقیق، با هدف بررسی و تبیین فرایند­های اثرگذاری دعا بر آرامش روان صورت گرفت.
مواد و روش­ ها: این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوه اجرا کیفی بود. جامعه پژوهش، تمام دانش آموختگان، اساتید و محققان حوزه روانشناسی دینی ساکن در تهران بودند و طبق اصل اشباع نظری 20 نفر با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار پژوهش مصاحبه نیمه ساختارمند بود و روایی و پایایی پرسشنامه با استفاده از روش ارزیابی Lincoln & Guba تایید شد. برای تحلیل داده ها از روش تحلیل کیفی Colaizzi استفاده شد.
یافته ها: از میان 53 شاخص (گویه)، 7 مولفه اصلی (اتصال به قدرت عظیم خداوندی و پیدا کردن حامی، امیدآفرینی، ایجاد لذت معنوی و ارتباط عاطفی عمیق، افزایش معرفت به زندگی و هستی، سوق دادن به سمت رفتارهای مطلوب، افزایش عزت نفس، هویت­یابی) و 3 بُعد اصلی (تحول در حالات شخصیه، تحول در باورها و سبک زندگی، تحول در خودباوری) قابل شناسایی است.
نتیجه گیری: این تحقیق مهمترین تبیین­ها از فرایند تاثیر دعا بر آرامش روان را شناسایی نمود و پیشنهاد آن، اولا؛ قرار گرفتن دعا در برنامه­ های سلامت بیماران و ثانیا؛ تبیین تاثیر دعا بر آرامش روان در محتوای دوره ­های پودمانی، کارگاه­های آموزشی و متون درسی در رشته ­های روان­شناسی، پزشکی و مشاوره است.

کلیدواژه‌ها