مقایسه‌ی اثربخشی والدگری مبتنی بر نظریه‌ی انسان سالم با برنامه والدگری مثبت بر تنیدگی والدگری و سرمایه‌ی روان‌شناختی مادران کودکان 6 تا 12 ساله‌ی مبتلا به اختلالات رفتاری برون سازی شده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مشاوره، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

2 استادیار، گروه علوم تربیتی و روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

3 استادیار، گروه علوم تربیتی و روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

چکیده

هدف: هدف از پژوهش حاضر مقایسه ی اثربخشی بسته ی والدگری مبتنی بر نظریه ی انسان سالم با برنامه والدگری مثبت بر تنیدگی والدگری و سرمایه ی روان‌شناختی مادران کودکان 6 تا 12 ساله ی مبتلا به اختلالات رفتاری برون سازی شده بود.
مواد و روش ها: روش پژوهش طرح آزمایشی سه گروهی- سه مرحله‌ای و جامعه آماری شامل کلیه‌ی مادران کودکان 6 تا 12 ساله‌ی مبتلا به اختلالات رفتاری برونی‌سازی شده در شهر تهران در نیمه‌ی اول سال 1401 بودند که به دبستان‌ها و مراکز مشاوره و روانشناسی شهر تهران مراجعه کرده‌اند و با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند 45 نفر از آنان انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه (برای هر گروه 15 نفر) قرار داده شدند. برای گرداوری اطلاعات از پرسشنامه‌های تنیدگی والدگری (آبیدین، 1983) و سرمایه روان‌شناختی (لوتانز و همکاران، 2010) استفاده شد. گروه آزمایشی 1 تحت آموزش بسته‌ی محقق ساخته والدگری مبتنی بر نظریه انسان سالم و گروه آزمایشی 2 تحت آموزش والدگری مثبت در طی 8 جلسه 90 دقیقه‌ای قرار گرفتند. برای تجزیه‌ و تحلیل یافته‌ها از روش تحلیل واریانس اندازه‌گیری تکرار شده و آزمون‌های تعقیبی بونفرونی با رعایت آزمون‌های پیش‌فرض با کمک بسته نرم‌افزار آماری در علوم اجتماعی نسخه 22 استفاده شد.
یافته ها: نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که هر دو مداخله بسته والدگری مبتنی بر نظریه انسان سالم و والدگری مثبت بر افزایش سرمایه‌های روان‌شناختی و کاهش تنیدگی والدگری در والدین دارای فرزند مبتلا به اختلال رفتار برونی‌سازی شده در مرحله پس‌آزمون تأثیر معنی‌داری داشته و اثرات درمان در مرحله پیگیری نیز باقی مانده بود (05/0≥p). همچنین در مقایسه دو روش درمانی، نتایج نشان داد که بسته والدگری مبتنی بر نظریه انسان سالم در مرحله پیگیری در بهبود سرمایه‌های روان‌شناختی اثربخش‌تر بوده است.
نتیجه گیری: یافته های این پژوهش اطلاعات مفیدی را در ارتباط با آموزش مادران فراهم می‌کند و روانشناسان و مشاوران می‌توانند در راستای بهبود سرمایه روان‌شناختی و کاهش استرس و تنیدگی مادران دارای کودک مبتلا به اختلالات رفتاری برونی‌سازی شده از این مداخله‌ها استفاده نمایند.

کلیدواژه‌ها