اثربخشی درمان پذیرش و تعهد بر استرس ادراک‌شده، درد مزمن و پیروی از درمان در سالمندان دیابتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی،امارات متحده عربی.

2 استاد مدعو گروه روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بین المللی امارات

3 استادیار، گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

4 استاد یار، گروه علوم پزشکی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.

چکیده

هدف: سالمندان دیابتی با مشکلات فراوانی از جمله افزایش استرس ادراک‌شده و درد مزمن و کاهش پیروی از درمان مواجه هستند. بنابراین، هدف این مطالعه تعیین اثربخشی درمان پذیرش و تعهد بر استرس ادراک‌شده، درد مزمن و پیروی از درمان در سالمندان دیابتی بود.
مواد و روش‌ها: این مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش سالمندان دیابتی مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی شهر رفسنجان بودند که 30 نفر از آنها پس از بررسی ملاک‌های ورود به مطالعه با روش نمونه‌گیری در دسترس به‌عنوان نمونه انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه مساوی گمارده شدند. گروه آزمایش 8 جلسه 90 دقیقه درمان پذیرش و تعهد را بر اساس پروتکل واولز و همکاران (2007) دریافت و گروه کنترل در لیست انتظار برای آموزش ماند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه استرس ادراک‌شده کوهن و همکاران (1983)، پرسشنامه درد ملزاک (1975) و پرسشنامه فعالیت‌های خودمراقبتی دیابت توبرت و گلاسگو (1994) بودند. داده‌ها با آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری در نرم‌افزار SPSS ورژن 25 تحلیل شدند.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که بین گروه‌های آزمایش و کنترل از نظر هر سه متغیر استرس ادراک‌شده، درد مزمن و پیروی از درمان در سالمندان دیابتی تفاوت معناداری وجود داشت. به عبارت دیگر، درمان پذیرش و تعهد باعث کاهش استرس ادراک‌شده و درد مزمن و افزایش پیروی از درمان در سالمندان دیابتی شد (001/0>P).
نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این مطالعه، متخصصان و درمانگران سلامت می‌توانند از روش درمان پذیرش و تعهد در کنار سایر روش‌های درمانی برای کاهش استرس ادراک‌شده و درد مزمن و افزایش پیروی از درمان در گروه‌های آسیب‌پذیر از جمله سالمندان دیابتی استفاده کنند.

کلیدواژه‌ها